INHOUD PAGINA  
     
  
 
     
  
THEMA PAGINA'S  
     

www.vonscheven.net

Spreekwoorden startpagina

Inleiding

 Ik heb er lang aan gewerkt, maar nu is hij dan eindelijk klaar: de Spreekwoorden zoekmachine. Duizenden spreekwoorden en gezegdes heb ik maandenlang handmatig ingevoerd. En van de grootste, (misschien wel de grootste) Nederlandse Spreekwoorden database van het internet. U kunt in de database op basis van een zoekwoord spreekwoorden of gezegdes vinden. Maar op deze site kan nog veel meer: U kunt de (pdf) bestanden downloaden, een wisselend spreekwoord op uw site zetten enzovoort. Alles uiteraard helemaal gratis! Wilt u toch liever naar een andere site? Even goede vrienden; ga naar spreekwoorden links en u heeft alle keus.

Spreekwoorden

 Het spreekwoord bestaat al reeds vele eeuwen in vele landen. De Griekse mythologie kent natuurlijk  vele wijsheden, maar reeds lang daarvoor kende de Chinezen (Confusius) al vele wijsheden. Binnen de Nederlandse cultuur past het spreekwoord ook zeer goed. Spreekwoorden kunnen namelijk gebruikt worden als (dwingend) advies, maar ook om achteraf de wijsheid te laten blijken. (En wat is er irritanter dan iemand die achteraf met een wijsheid komt...)
 
 Een spreekwoord is eigenlijk nooit n woord, maar altijd een zin. Ik denk dat in dit geval de vergelijking getrokken kan worden met "het woord van God", dat ook niet uit n woord bestaat, maar uit diverse stelregels. Zo is het woord dat gesproken wordt natuurlijk een spreekwoord. Deze verklaring is door mij zelf beredeneerd en ik heb de validiteit van dit idee dan ook niet wetenschappelijk nagetrokken.

Gezegdes

 Gezegdes zijn vaste uitdrukkingen die in een taal gebruikt worden. Dit kunnen bepaalde woorden zijn, maar ook vaste zinscombinaties. Gezegdes zijn vaak streekgebonden; zo zegt men in Belgi "zeker en vast", terwijl men in Nederland "vast en zeker" zegt. Gezegdes worden vaak gebruikt om een beeldend voorbeeld te geven van een situatie. In plaats van "hij is erg dom" zeg je dan bijvoorbeeld " hij is zo dom als het achtereind van een varken". Gezegdes en  spreekwoorden zijn dan ook een dichterlijke wijze van communiceren.

Nederlandse geschiedenis.

 In de spreekwoorden en gezegdes herken je een stukje Nederlandse geschiedenis. Soms letterlijk in bijvoorbeeld uitdrukkingen als "de kop van Jut" of "praten als Brugman", maar de geschiedenis blijkt ook uit de boodschappen en onderwerpen van de spreekwoorden en gezegdes. Als dronkenschap, armoe en honger vroeger weinig zouden voorkomen, dan had men er niet zoveel uitdrukkingen voor verzonnen. Het grote aantal dieren en boeren dat voorkomt in spreekwoorden en gezegdes is zo een indicatie dat hier vroeger heel wat agrarische bedrijven waren. Zo zijn er ook heel wat uitdrukkingen ontleedt aan de zeevaart en ook het geloof (katholiek en protestant) is een inspiratiebron gebleken. Dat de gedachtes van vroeger inmiddels op vele fronten veranderd zijn, mag duidelijk wezen:

Politieke correctheid

 Of iets politiek correct was, daar maakte men zich vroeger niet druk om. In de spreekwoorden werden de zaken direct bij naam genoemd: de zot, de Jood, de Veling, het wijf enz. Het is erg leuk om te zien hoe de opvattingen van vroeger waren. Dat vele opvattingen van toen nu niet meer gangbaar zijn, vind ik een goede zaak. Een vrouw is geen minderwaardig wezen meer, evenals iemand met krullen of rood haar! Tegenwoordig slaat men met de politieke correctheid echter door: je mag een verstandelijk gehandicapte niet meer "gek" noemen en ook een woord als "neger" wordt door sommigen al als discriminerend beschouwd. Vroeger waren de opvattingen misschien niet correct, ze waren in ieder geval wel duidelijk. Tegenwoordig verzinnen met name ambtenaren en mensen in de sociale sector de meest vreemde omschrijvingen, zoals bijvoorbeeld "medelanders" (genaturaliseerde buitenlanders) of "mensen met mogelijkheden" (zwakzinnigen) enz. De gewone man is vaak niet op de hoogte van het nieuwste woord en kan zo ten onrechte het etiket van a-sociaal opgeplakt krijgen. Onzin natuurlijk; het gaat er niet om hoe je iemand noemt; het gaat er om hoe je iemand behandeld. Je kunt nog zulke mooie woorden verzinnen, als de acceptatie er niet is, zal het woord altijd een negatieve klank krijgen.

Nederlandse taal en het buitenland

 Het Nederlands is in het verleden reeds benvloed door het buitenland. Onze taal kent veel gemporteerde Franse, Engelse en Duitse woorden. Momenteel heeft het Engels nog steeds een grote invloed op onze taal. Deze invloed is afkomstig van het (internationale) bedrijfsleven, de IT-sector, het hoger- en universitair onderwijs dat hierop aansluit. Ook de film en muziek spelen een rol en het gevoel dat Engels modern is. Daarnaast hebben ook de recente immigranten, zoals Antilianen, Turken en Marokkanen invloed op onze taal; met name onder jongeren. Sms en chat vormen bij deze laatste groep een eigen manier van communiceren, met afkortingen, emoticons en nieuwe woorden. Sommige Nederlanders zullen deze nieuwe communicatie nauwelijks kunnen volgen.
 
 Door het vele Engels dat gesproken wordt, zijn sommige Engelse uitdrukkingen en krachttermen gangbaar geworden in het Nederlands. Enkele voorbeelden: "Shit; "fuck (you)"; shit!; "mission statement" ; "cool", "levelen", "brainstormen" etc. 

De toekomst

 Het is verbazingwekkend hoe lang sommige spreekwoorden reeds bestaan. Waarschijnlijk is juist het nostalgische gevoel dat een spreekwoord oproept de reden, dat deze ook in de toekomst nog lange tijd gebruikt zullen worden. Het heeft ook iets intelligents, als iemand vele spreekwoorden kent. Mijn inschatting is dan ook dat vele spreekwoorden nog lang gebruikt zullen worden.
 
 Ook gezegdes zullen nog lang gebruikt worden, omdat het gebruik van beeldende taal natuurlijk altijd aantrekkelijk is. Nieuwe spreekwoorden komen er niet zo snel. Nieuwe uitdrukkingen en woorden komen er dankzij de politiek en de (deels buitenlandse) jongeren ongetwijfeld wel bij. Lau man, da's vet cool, die keigave nieuwe woorden!  De communicatie van de gewone Nederlander verschilt echter aanzienlijk met het taalgebruik van ambtenaren. (Die hebben het over beleidskaders; medelanders, randgroepjongeren, enz. Het lijkt er steeds meer op, dat er verschillende talen in hetzelfde land gesproken worden: "jongerentaal" ,
  " Engels", "gewoon Nederlands" en "ambtenarentaal". Om van de dialecten maar te zwijgen........ Kortom: het Nederlands is een moeilijke taal, maar er is voor ieder wat wils!
 
     
Inhoud Pagina
Inleiding
Spreekwoorden
Gezegdes
Nederlandse geschiedenis
Politieke correctheid
Nederlandse taal en het buitenland
De toekomst
Klik op de pijl om naar de bovenkant van de pagina te gaan
Thema pagina's
Bruegel(spreekwoorden schilderij)
Definitie spreekwoord
Spreekwoorden links
Spreekwoorden zoeken
Spreekwoorden toevoegen
Spreekwoorden bestanden in pdf-formaat
Spreekwoorden op uw site
Spreekwoorden Quiz
Klik op de pijl om naar de bovenkant van de pagina te gaan
Valid HTML 4.01!